Głogówecki Festiwal im. Ludwika van Beethovena

 Pamięć o Beethovenie przez pryzmat głogóweckiego Festiwalu

Tradycje muzyczne Głogówka sięgają czasów średniowiecza, kiedy w głogóweckim klasztorze mieszkał i tworzył autor najstarszych zapisów nutowych z wielogłosową ewangelią o Marii i Marcie - „hoc et pulchrum evangelium", Nicolaus von Cosel - czyli Mikołaj z Koźla. Przez następne stulecia związani z tą miejscowością byli Bartłomiej Pękiel, Georg Brikner, Johannes Sedlatzek, Gerhard Strecke, czy Carl Zuschneid, niemniej najważniejszym wydarzeniem był pobyt w grodzie nad Osobłogą niemieckiego kompozytora Ludwiga van Beethovena. Jedyna była to wizyta jego na Śląsku. Historia tego wydarzenia jest tym bardziej niezwykła, że w krótkim czasie paru miesięcy, zrodziło się wielkie dzieło światowej muzyki zadedykowane głogóweckiemu hrabiemu. Okoliczności przyjazdu wielkiego geniusza do Głogówka nakazują cofnąć się w czasie, do stolicy kulturalnej Europy przełomu XVIII i XIX wieku, do której młody kompozytor trafił w celu pogłębiania nauki.

         Pierwsze lata pobytu Beethovena w Wiedniu, opatrzone poleceniem hr. Waldsteina, zaowocowały licznymi kontaktami towarzyskimi kompozytora. Studia, które pobierał u największych mistrzów, pozwoliły pogłębiać naukę komponowania. Znajomość z Haydnem zaowocowała wprowadzeniem do pałacu księcia Karola Lichnowskiego, ucznia, a potem przyjaciela Wofganga Amadeusza Mozarta. Wydarzenie to zapoczątkowało zażyłe stosunki rodziny książęcej z kompozytorem. W 1806 roku przybywa  Beethoven na Śląsk, na zaproszenie księcia, do posiadłości w Grätz (Hradec nad Moravicą) i Troppau (Opawa). Pobyt jego odnotowany został przez wszystkich biografów genialnego twórcy. Zapisał się on także na kartach historii pobliskiego Głogówka. Do tego niewielkiego miasteczka przyjechał bowiem Beethoven jesienią 1806 roku. Stało się to za sprawą Franza Joachima Wenzla Oppersdorffa, VIII ordynata rodu władającego na głogóweckim zamku. Kompozytora sprowadził do głogóweckiej rezydencji książę Karol, który uważał Oppersdorffa za równie zapalonego melomana. W zamku działał wtedy znakomity zespół orkiestrowy pod kierunkiem miejscowego dyrygenta, niejakiego Haszka. Doskonałe wykonanie II Symfonii zapoczątkowało bardzo przyjazne kontakty hrabiego z kompozytorem. Podczas pobytu w tutejszym zamku Beethoven sam grał kilkakrotnie. Prowadził także prace nad V Symfonią C-moll Op. 67, którą miał wtedy w szkicach. Gospodarz zamówił za 500 guldenów nową symfonię, którą zadatkował 150 talarami specjalnie udając się do Wiednia. Zachowana korespondencja listowna Oppersdorffa z kompozytorem, utrzymana jest w przyjaznym tonie mimo, iż trudne warunki materialne zmusiły Beethovena w międzyczasie do odsprzedania zamówionego utworu innemu.  W 1808 roku kończy on jednak IV Symfonię B-dur Op. 60, która powstała podczas pobytu na Śląsku. Tę ostatnią dedykuje Mistrz głogóweckiemu hrabiemu po dwóch latach, zamieszczając nazwisko Oppersdorffa na partyturze. Manuskrypt kompozycji znajduje się dzisiaj w posiadaniu ostatniego ordynata rodu mieszkającego w Bad Homburg w Niemczech.

         Wspaniałym wydarzeniem obchodzono w 2006 roku dwusetną rocznicę pobytu słynnego Wiedeńczyka na zamku Oppersdorffów. Z tej okacji 11 sierpnia wystąpiła w kościele św. Bartłomieja orkiestra Junges Klangforum Mitte Europa, z solistą Tomaszem Tomaszewskim, pod batutą Jana Krzysztofa Pendereckiego. W programie znalazła się IV Symfonia Beethovena, a także Koncert skrzypcowy Pendereckiego oraz Mała uwertura na orkiestrę Władysława Szpilmana.

         Wydarzenia tych historycznych już czasów upamiętniają także coroczne festiwale muzyki, organizowane ku pamięci genialnego kompozytora. Pomysłodawcą i głównym organizatorem Śląskiego Festiwalu imienia Ludwika van Beethovena był znany muzykolog, Zbigniew Pawlicki oraz Towarzystwo Śpiewacze „Harfa" z Warszawy. Znaczący udział w kilkunastoletnich edycjach Festiwalu mieli  również wieloletni dyrektorzy głogóweckiego Muzeum, Albert Szyndzielorz i Barbara Grzegorczyk, których zaangażowanie w organizację tego wyjątkowego święta w kalendarzu kulturalnym regionu, jest nie do przecenienia.

         Warto zauważyć, że menu festiwalowe oferuje co roku muzykę różnorodną. W przeświadczeniu świadomie pełniąc rolę pedagogiczną, przez wszystkie lata wychował bowiem gremium stałych słuchaczy.

         Dyrektorem artystycznym tegorocznej edycji I. Głogóweckiego Festiwalu im. Ludwika van Beethovena jest Jacek Woleński, znany konferansjer, dziennikarz muzyczny,  organizator życia muzycznego, stały współpracownik Filharmonii Zabrzańskiej, Toruńskiej Orkiestry Symfonicznej i Radia Piekary.

Opatrywał słowem koncerty większości polskich orkiestr, w tym Filharmonii Narodowej, WOSPR, NOSPR, Sinfonii Varsovii, Orkiestry Radiowej „Amadeus"oraz wielu zagranicznych, jak Chicago Chamber Orchestra, Josef Lanner Orchester, Vienna Jazz Orchester, Juilliard Quintett; komentuje koncerty szeregu festiwali, jak organowe w Kluczborku, Wołowie, Namysłowie, Oleśnicy, Zabrzu, „Muzyka i Architektura" w Toruniu, Jazz Rock Meeting w Opolu, Mikołowskie Dni Muzyki; pomysłodawca i kierownik artystyczny festiwali: im. M. Brosiga w Paczkowie, C.M.von Webera w Pokoju, Lądeckie Lato Muzyczne w Lądku Zdroju, „Piekarski Salon Muzyczny" w Piekarach Śląskich, „Koncerty pod renesansowym stropem" w Tarnowskich Górach, „Muzyczne fascynacje" w Radzionkowie, Muzyczna Akademia Zdrowia w GCR „Repty".

  -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------